Bruksela, 2007-01-10

 

 

W imieniu FEANTSA chciałbym pogratulować polskim organizacjom członkowskim: Towarzystwu Pomocy im. Św. Brata Alberta, Pomorskiemu Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności, CARITAS Kieleckiej, Stowarzyszeniu MONAR, Fundacji BARKA oraz Polskiemu Korespondentowi Europejskiego Obserwatorium Bezdomności, stworzenia strony internetowej www.bezdomnosc.edu.pl w całości dedykowanej złożonej i ważnej kwestii bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego. 

 

Bezdomność występuje we wszystkich krajach Unii Europejskiej, a w wielu z nich jej skala wciąż wzrasta. Chociaż rozwiązania problemów przez nią powodowanych jeszcze nie wymyślono, to opracowano wiele skutecznych strategii i narzędzi zmierzających do tego. Zgromadzono wiele informacji na temat skutecznych i nieskutecznych pomysłów. Cieszy nas, że strona ‘Bezdomność i wykluczenie mieszkaniowe w Polsce’ zapewni dostęp do wiedzy o interesujących rozwiązaniach wypracowanych w różnych krajach. W kwestii bezdomności potencjał płynący z ‘wzajemnego uczenia się’ jest ogromy. Wydaje nam się, że decydenci i inni interesariusze tacy jak organizacje pozarządowe i naukowcy powinni być bardziej otwarci na doświadczenia innych krajów i stosowanie ich w polityce swoich państw. Jesteśmy przekonani, że ta strona internetowa będzie służyła pomocą wszystkim aktorom biorącym udział w tym procesie w Polsce.

 

 

Rozmiar zjawiska bezdomności jest podstawą wyboru właściwej polityki/programów wsparcia. Gromadzenie danych jest istotne zarówno dla projektowania jak i ewaluacji programów. W krajach z dobrze rozwiniętymi systemami gromadzenia danych, statystyki nakręcają programy pomocowe. Dzięki statystykom  kwestia bezdomności jest bardziej widoczna i nie znika z agendy politycznej. Obecnie charakter bezdomności zmienia się szybciej niż kiedyś. Archetyp bezdomnego mężczyzny w średnim wieku cierpiącego na alkoholizm i zaburzenia psychiczne staje się anachronizmem. Profil bezdomności zaczyna się różnicować i dziś obejmuje również kobiety (osoby samotnie wychowujące dzieci), imigrantów oraz osoby posiadające zatrudnienie. Zmiany te powinny być stale monitorowane i w miarę możliwości przewidywane. Skuteczne strategie eliminowania bezdomności są w coraz większym stopniu ‘needs based’ to znaczy dostosowane do potrzeb, możliwości i aspiracji osób bezdomnych. Jest oczywiste, że potrzeby i aspiracje samotnych matek są zdecydowanie inne niż imigantów lub samotnych mężczyzn.

 

Jednakże, nie możemy pomijać strukturalnych przyczyn bezdomności, bowiem ich znaczenie rośnie. Nie możemy popełnić błędu przypisania przyczyn bezdomności wyłącznie indywidualnym cechom i postępowaniu dotkniętych nią osób, chociaż te mogą być istonym czynnikiem w wychodzeniu z bezdomności. Czynniki strukturalne takie jak dostępność tanich mieszkań i bezrobocie muszą być wzięte pod uwagę, jeśli podejście needs-based ma przynieść efekty. Nierzadko bezdomnymi stają się osoby, które nie mogą sobie pozwolić na kupno mieszkania. Pojawianie się czynników strukturalnych oraz ich konsekwencje muszą być przedmiotem badań i monitoringu.

 

Badania naukowe to kamienie węgielne dla tworzenia i wdrażania efektywnych programów zapobiegania i wychodzenia z bezdomności. Kraje europejskie, które do procesu tworzenia takich programów włączyły wymiar badawczy zdają się osiągać więcej sukcesów. Programy oparte o badania naukowe są bardziej efektywne niż te oparte o ideologie.

 

Mam nadzieję, że strona internetowa “Bezdomność i Wykluczenie Mieszkaniowe w Polsce” przyczyni się do szerokiego zrozumienia znaczenia wiedzy dla rozwoju programów pomocowych. Niestety wciąż zbyt wiele programów zapobiegania i wychodzenia z bezdomności opieraja się o założenia, a nie fakty.  

 

Życzę wszelkiej pomyślności i powodzenia twórcom strony!

 

 

Freek Spinnewijn

Dyrektor FEANTSA