Tym instytucjom Departament planuje przesłać do konsultacji projekt rozporządzenia, który ma powstać do końca roku. Tymczasem, zainteresowanie tematem jest znacznie większe. Jest kilka argumentów wskazujących na potrzebę szerszej dyskusji. Po pierwsze złożone propozycje są podobne ale nie jednakowe, wyrastają z różnych uwarunkowań regionalnych (Warszawa i Pomorze), instytucjonalnych (CARITAS). Wymagają analizy scalającej i ewaluacji pod kątem ich uniwersalności w skali kraju. Po drugie, propozycje (CARITAS, Warszawa) są opracowane przez usługodawców – nie były oceniane przez odbiorców usług.

Złożone propozycje wyrastają z polskiej tradycji świadczenia usług dla bezdomnych wypracowywanej przez organizacje od wielu lat i są dobrze dostosowane do realiów działania projektodawców, jednakże ich słabą stroną jest brak uwzględnienia nowoczesnych trendów stosowanych chociażby w innych krajach europejskich, które znacząco przyczyniają się do poprawy sytuacji ludzi bezdomnych, o czym dobitnie świadczą liczby i strukura populacji ludzi bezdomnych. Wśród trendów tych należy wymienić likwidację dużych placówek, ograniczanie roli schronisk do minimum, przesunięcie akcentu na wspierane mieszkalnictwo i programy zapobiegania bezdomności. Ostatnim, bardzo wyraźnym trendem rozwijającym się w Europie, jest nacisk kładziony na usługobiorcę i jego rolę w procesie planowania i ewaluacji systemu usług. Usługobiorca staje się czołowym interesariuszem: standard placówki jest wyznaczany przez efekty/rezultaty (ang. outcomes) osiągane przez osoby bezdomne w procesie wychodzenia z bezdomności a nie miary organizacyjne (ang. performance) np. liczbę miejsc w placówce, liczbę łóżek w pokoju itd.  Po czwarte, rozporządzenie zawierające wytyczne dla gmin będzie obowiązywało wszystkie gminy, a co za tym idzie wszystkich usługodawców. Każdy powinien mieć możliwość wypowiedzenia się i szansę wzbogacenia ministerialnej propozycji.

Polski rząd deklaruje prowadzenie konsultacji społecznych, zachęca do nich Unia Europejska, istnieją przykłady korzystnych rozwiązań, które powstały w ich rezultacie. Zachęcamy praktyków i badaczy do wypowiedzi w tej sprawie na forum Polskiej Strony Bezdomność i Wykluczenie Mieszkaniowe (kontakt@bezdomnosc.edu.pl). Może Państwa organizacja również opracowała projekt standardów usług? Zachęcamy do poza gabinetowej dyskusji!

Julia Wygnańska, Europejskie Obserwatorium Bezdomności

Więcej o standardach w dziale "Standardy usług"

Relacja ze spotkania przygotowana przez zaproszonych uczestników